Aalst (Frans:
Alost) is een
stad in de
Belgische
provincie
Oost-Vlaanderen. De stad telt iets meer dan 80.000
inwoners (2010), die Aalstenaars
[1]
worden genoemd.
Sint-Maarten is de
patroonheilige
van de stad. Aalst is gelegen aan de rivier de
Dender.
Kenmerken
Aalst is het meest bekend om zijn jaarlijks
carnaval en
zijn carnavaleske vete met de stad
Dendermonde
over de rechten op het
Ros Beiaard en ook wel om zijn 'Zwarte Man', het
standbeeld van
Dirk Martens in het midden van de
Grote Markt. Dirk Martens
drukte het eerste boek met losse letters in de Nederlanden; hij was bevriend
met
Erasmus.
Een al even beroemde telg is de romanschrijver
Louis
Paul Boon. Aalst maakte in het begin van de 20e eeuw ook een stukje van de
Belgische politieke geschiedenis met als centrale figuur priester
Adolf Daens
(broer van Pieter Daens), over wie Louis Paul Boon overigens zijn beroemdste
boek "Pieter Daens of hoe in de 19e eeuw de arbeiders van Aalst vochten
tegen armoede en onrecht" (1971) schreef. Het belichaamt de sociale
geschiedenis van een stad, streek, volk en tijdperk.
Aalst dankte vroeger zijn welvaart onder andere aan de
hopteelt.
De
kathedraal van Amiens was het voorbeeld voor
de Aalsterse
Sint-Martinuskerk, die echter niet werd
afgebouwd. Het oorspronkelijk
belfort
van Aalst stamt uit de 13e eeuw. Het huidige belfort is grotendeels uit de
15e eeuw.
Geschiedenis
De precieze ontstaansperiode van Aalst is onbekend, maar men vermoedt dat de
stad nog voor het jaar 1000 gesticht is. Wel is zeker dat Aalst ontstaan is op
het eiland "
Chipka",
een eiland in de
Dender.
Vanaf de Frankische tijd lag het graafschap Aalst in de
Brabantgouw.
Nadat het deel van deze gouw tussen Schelde en Dender in de 11e eeuw veroverd
werd door de (Franse) graven van Vlaanderen kon het Land van Aalst toch nog een
eeuw van een zekere zelfstandigheid binnen
Rijks-Vlaanderen
genieten. De hertogen van Brabant-Lotharingen probeerden nog twee eeuwen de
fictie van hun opperleenrecht over Aalst te doen gelden. De wapenkleuren van de
stad Aalst bevatten nog altijd die van
Lotharingen: wit en rood.
Kerkelijk ressorteerde de stad Aalst overigens eerst nog onder het
aartsdiakenaat Brabant, en later onder het aartsdiakenaat Brussel van het
bisdom
Kamerijk. Na de herindeling van de bisdommen
in de 16e eeuw hoorde het dan bij het (aarts)bisdom
Mechelen.
Aalst lag strategisch op de handelsweg
Brugge-
Keulen, ter hoogte
van de Brabants-Vlaamse grens. De Bourgondische eenmaking maakte een einde aan
de militaire grenssituatie.
Het wapenschild van Aalst is een ontwerp van de zilversmid
Nicolaas Colijn. Hij ontwierp
het in 1394 als stadszegel voor poorterszaken voor de stad. Het wapenschild
toont in het midden een zwaard; het symboliseert de autonome rechtsmacht en
militaire weerstand van de stad. Als symbool voor de horigheid aan de Duitse
keizer en de Graaf van Vlaanderen staan respectievelijk de Duitse adelaar en de
Vlaamse Leeuw ook afgebeeld.
Oorsprong van de benaming 'Ajuin'
De spotnaam voor de Aalstenaars is over heel Vlaanderen bekend. Eigenlijk
kan men zelfs amper nog van een spotnaam spreken, want het woord ajuin (in het
Aalsters dialect:
ajoin) is zowat uitgegroeid tot een alomtegenwoordige
aanduiding voor een inwoner van Aalst. Het meest afdoende bewijs dat de
Aalstenaars zich nooit veel stoorden aan de spot van de Dendermondenaars is wel
het feit dat zij aan zelfspot zijn gaan doen, dat zij hun spotnaam als een
plezierig sieraad zijn gaan beschouwen en er ook fier op zijn. Dit bleek
bijvoorbeeld reeds uit een optocht in 1890, waarin ze de stad als een ajuin
afbeeldden.
De oorsprong van de spotnaam "ajuinen" ligt in de 19e eeuw, toen
in Aalst en omstreken de uienteelt enorm floreerde. Naast de grote hopmarkt
bestond er vroeger te Aalst ook een vermaarde uienmarkt.
Geografie
Aalst is gelegen in de
Denderstreek. Het centrum van Aalst ligt grotendeels in
het dal van de Dender, op een hoogte van ongeveer 10 meter boven zeeniveau.
Van de Dender richting Grote Markt stijgt het niveau ongeveer 12 meter. Het hoogste punt
van Aalst ligt halverwege tussen Aalst-centrum en de deelgemeente
Herdersem, op
30 meter
boven zeeniveau. Ten oosten, zuidoosten, zuiden en zuidwesten van de stad Aalst
bevindt men zich al snel tussen de heuvels. Ten oosten van Aalst is dit het
Pajottenland,
met toppen die bijna 100
meter hoogte halen. Ten zuiden en ten zuidwesten zijn
dit de 'voorheuvels' van de
Vlaamse
Ardennen, dit met toppen tussen 60 en 85 meter hoogte.
Geografisch gezien ligt Aalst in het centrum van België, ongeveer halverwege
tussen
Gent en
Brussel.
Natuur
- het Stadspark dat in het zuiden overgaat in
natuurgebied het Osbroek.
- de
gebieden langs de Dender (die te volgen is met een fietspad)
Bron: wikipedia
Groetjes.
LeoPol
