Leuvens dialect

Enkele belangrijke gebouwen (monumenten) rond Leuven zijn nu blootgelegd...
Maar voor we Leuven zelf binnenstappen is het misschien toch wel nuttig om het Leuvens dialect wat toe te lichten.

Enkele kenmerkende uitspraken kunnen u misschien helpen om de Leuvenaars wat beter te begrijpen...

Vandaar een drietal afleveringen.

Leuvens dialect (1)

Z’emmem em boë ze pikke                               Ze hebben hem beetgenomen

‘K em ne keumel geschote                                Ik heb een flater begaan

Das ’t nevralzjiek poent                                    Dat is de gevoelige plek, de moeilijkheid

Krakkebazen                                                   Blauwe bosbessen

Me stonte dao vei ne fet-acompli                      We stonden daar voor een voldongen feit

Oë iee moete demisjonneire                              Hij heeft moeten ontslag nemen

Ik wond men arloizjen up                                 Ik wond mijn uurwerk op

As ek et geu veiem komt em mërge                  Als ik mij niet vergis, komt hij morgen

Doo stoo ne noikesbuem in menen of                Daar staat een notenboom in mijn hof

On de stoese                                                   Aan het station

Wa nen brikabrak es me da                               Wat voor een rommel is dat

D’as proot vei de vook                                      Dat is onzin

Da jeif ek en up e brifke                                    Daar mag je zeker van zijn

‘K em van ditten en datte gekocht                      Ik heb dadels gekocht

‘K moet doo ieest es ouver noopaze                   Ik moet daar eerst eens over nadenken

Z’es de pompon van de famille                          Ze is de mooiste van de familie

Z’es nit on eir gaike gedupt                               Ze is niet van gisteren

Oë iee nen dwêze kop                                      Hij is niet voor rede vatbaar

T’es van men botte                                          Het loopt verkeerd

‘K zal eu  sèvves nekiee ramasseire se               Ik zal u straks eens vastpakken

‘K eit jêre jêrebeize mei blumsoeker                   Ik eet graag aardbeien met bloemsuiker

Oë moet moo zene string trekken                      Hij moet zich maar uit de slag trekken

’T es nen gamèllefrètter                                   Het is een beroepsmilitair

Da’s nogal ne kastaar se                                  Dat is mij er één

Salukes... en tot de volgende zitting.

LeoPol

Spreuk van de maand...

Bedoeling is om elke maand enkele kenmerkende spreuken in het daglicht te zetten.

Voor deze maand is "liefde" het codewoord.


Antoine de Saint-Exupéry zag het zo:

De ervaring leert ons
dat liefde niet bestaat uit
het naar elkaar kijken
van twee mensen,
maar uit het samen 
in dezelfde richting kijken.      





En ook Albert Camus heeft zijn visie:

Een mens liefhebben betekent,
bereid zijn om er oud mee te worden.


Misschien zijn er onder u enthousiastelingen die ook hun bijdrage willen leveren...

Dat kan natuurlijk door een "reactie" door te sturen...

Enthousiaste groetjes.


LeoPol.

Afronding 'rondom Leuven'.

Tenslotte besluiten we deze "rondom-Leuven-toer" met een abdijbezoek.

Dit einde situeert zich in Vlierbeek, en wel bij de voormalige Benedictijnenabdij, gesticht ca. 1125. De oorspronkelijke houten primitieve gebouwen werden midden 12^de eeuw door nieuwe vervangen. In den beginne nog afhankelijk van de abdij van Affligem, ontsloeg de paus in 1163 Vlierbeek van alle onderdanigheid tegenover deze abdij. De macht en de welstand van de abdij werd onderbroken in 1572, toen ze werd platgebrand door de troepen van de prins van Oranje (Willem de Zwijger). De wederopbouw gebeurde in twee grote bouwperioden., en startte omstreeks 1776. Maar alleen de kerk en een gedeelte van het abtskwartier werden voltooid. Want in 1796 werd de abdij door het Franse bewind opgeheven.

.Meer info:    http://www.belgiumview.com/belgiumview/tl1/view0002135.php4

En nu hoog tijd om onze dorst te lessen:   http://www.rozenkrans.be/

Ter herinnering: de Rozenkrans was 'in illo tempore' het ontmoetingscafé voor de Leuvense universitaire studenten (voor wie de oude markt schuwde)... 

Schol vanwege LeoPol.

Rondom Leuven - vervolg

Een heel eind verder, rechts van de Mechelse poort en ten noorden van Leuven, bevind zich de Keizersberg. In de 13^de eeuw werd hier de hertogelijke burcht opgericht. Oorspronkelijk resideerden deze hertogen in het centrum van de stad, op ’s Hertogeneiland, vlakbij de Predikherenkerk. Maar vooral om veiligheidsredenen verlieten ze het centrum van Leuven en bouwden (hogerop) een nieuwe burcht in het noorden van de stad. Onder de (autochtone) Leuvenaars is deze heuvel bekend onder de naam 'Boelenberg' of 'Borgberch'. Onder meer Karel V was hier een vaste klant. Toen Karel keizer werd, liet hij de burcht te Leuven uitbreiden en verfraaien. De humanisten van de universiteit gaven aan het kasteel (of burcht) de vleiende naam "Castrum Caesaris", het slot van de keizer. Vandaar de naam Keizersberg of Caesarsberg.

In de 18^de eeuw werd de burcht afgebroken. Op deze plaats bouwden de Benedictijnen in 1890-1928 een ruime abdij in sobere neoromaanse stijl, gedeeltelijk omringd door gekanteelde muren. Ze werd opgericht als studiehuis door de monniken van de abdij van Maredsous.

De grote toegangspoort draagt het wapenschild van Keizer Karel.

Het stenen O.-L.-Vrouwbeeld (9 m hoog, en met voetstuk zelfs 15 m) valt hier zeker op.

O.-L.-Vrouw kijkt met open armen toe op het reilen en zeilen in Leuven. 

Meer info:   http://www.keizersberg.be/

Groetjes van LeoPol.

Dankbaarheid.

Beste lezers,

Af en toe wil ik ook eens een mooi gezegde, aangrijpende tekst, scherpe uitspraak aan dit blog toevoegen...


En ik start met een tekstje van van de u wel bekende LEO TOLSTOI:

"Ik heb nooit mijn lot beklaagd of gemord. Eens echter, toen ik zonder schoeisel was en geen schoenen kon kopen, begon ik te morren. Met een zwaarmoedig hart ging ik toen een moskee in Kufa binnen en ik zag daar een man die geen benen had.
Toen dankte ik God erom dat ik nog beide benen bezat en mij alleen maar schoenen ontbraken om ze te bekleden."



En ik besluit met een uitspraakje van 'August Von Kotzebue':  

"Dankbare mensen zijn als vruchtbare akkers: zij geven het ontvangene tienmaal terug."

















Dankbare groetjes aan al onze vrienden en echte kameraden.

LeoPol.

Jezuïetenhof

En we wandelen, stappen, fietsen, ... oh ja, er bestaat ook nog zoiets als een auto... verder.

Wanneer je de voormalige priorij (zie vorig schrijvertje) links laat liggen en de Celestijnenlaan volgt, liggen aan uw linkerkant heel wat universiteitsgebouwen. Hier wordt nog uitgebreid les gevolgd (?)!

Aan je linkerkant ligt ook een lange dreef (met ernaast o.m. de IMEC-gebouwen). Deze dreef voert doorheen een bos naar Egenhoven. Ga op zoek naar het Jezuïetenpachthof, een oude 17^de eeuwse boerderij, omgevormd tot een reeks woonhuisjes. Wandel onder de poort naast restaurant Arenberg door en je botst op dit Jezuïetenhof met een prachtige duiventil boven een korfboogpoort, horend bij het vroegere hoevegebouw. Deze stevige vierkante duiventoren met tentdak en windwijzer valt hier op.

Volg rechtdoor de bosweg (negeer gerust het bord “privaat domein”, dat hier illegaal hangt) tot je een honderdtal meters verder aan je rechterkant een hoge gietijzeren poort ziet. Je kan erdoor lopen tot aan een tweede gelijkaardige poort. Tussen de bomen ontwaar je dan het voormalige buitengoed van de jezuïeten. 
Nadien is dit eigendom van het jozefietencollege in Leuven (op de Oude Markt) geworden. Nu is het eigendom van de stad Leuven.

Dit merkwaardig landhuis in traditionele burgerstijl (17^de eeuwse bak- en zandsteenstijl) is een architecturaal juweel van voornaamheid, evenwicht en zuiverheid in lijn en volume. Met wat geluk staat de poort open en kan je het van naderbij bewonderen (mits het nodige respect!).

Wat meer info:   http://inventaris.vioe.be/dibe/relict/42587

Voor de natuurliefhebbers: het gebied er rond is een zeer aangenaam wandel- en fietsgebied.

Wandel-, stap- of andere groetjes.


LeoPol.

Betaalmiddelen...

Wat hebben we zoal op onze kerfstok?

Twee spreekwoorden en uitdrukkingen i.v.m. `kerfstok`

1) heel wat op zijn kerfstok hebben (= veel dingen misdaan hebben (afgeleid van het gebruik om schulden bij een café te registreren door kerfjes in een stok te snijden)).
2) iets op zijn kerfstok hebben (= verkeerde dingen gedaan hebben)

Wat meer uitleg over “kerfstok”:

Onder kerfstok verstond men vroeger een stuk hout of stok waarin kerven of insnijdingen werden aangebracht. Het werd vooral gebruikt door hen die niet konden schrijven en was dus een soort 'rekeningboekje'. Koper en verkoper hadden eenzelfde stok waarin gelijktijdig inkepingen werden gemaakt, die nauwkeurig met elkaar overeenkwamen om vervalsing te voorkomen. Als je 'veel op je kerfstok' had, zat je behoorlijk in de schulden. Tegenwoordig gaat het meer om zedelijke schulden: 'je hebt veel op je kerfstok' betekent nu dat je veel kwaads hebt gedaan, dat je veel op je geweten hebt.

Een synoniem voor kerfstok is 'de lat', vaak op dezelfde manier gebruikt door caféhouders. 'Op de lat (kerfstok) drinken' betekent dus 'op krediet' of 'op de pof' drinken. Schulden in cafébezoek werden dus op een "kerfstok" gezet. Velen gingen dus dronken naar huis, maar met een 'stok' achter de deur...

 

Maar er zijn nog andere cafégebruiken om schulden af te betalen.

Het Goudblommeke in Papier is een café in de Belgische hoofdstad Brussel. Het 17^de eeuws gebouw staat aan de Cellebroersstraat 55 (of is het 53?) in de Zavelwijk.

Het huis behoorde volgens een gedenkplaat in de gevel vanaf 1843 aan de Zusters van Liefde van Sint-Vincentius a Paolo, hun eerste Brusselse vestiging. Later werd dit oord van bezinning getransformeerd tot een stek van plezier, het  "Café des Artistes", tot Geert van Bruane (1891-1964), schilderijenhandelaar, het zijn huidige naam gaf. Eerst was het artiestencafé een trefpunt voor dadaïsten, later kwamen de surrealisten. Bruaene rekende veel beroemde kunstenaars tot zijn klanten. Onder hen o.m. René Magritte, Louis Paul Boon, E.L.T. Mesens, Pierre Alechinsky en Hergé. Hugo Claus vierde hier zelfs zijn eerste huwelijk.

Merkwaardig voor dit artiestencafé is dat het vol hangt met authentieke schilderijen, etsen, teksten enz. En, zoals u allen wel zal weten, waren er veel artiesten die lange tijd zwarte sneeuw zagen. Velen werden pas postuum geëerd. Het betaalmiddel bij uitstek was dan een schilderij of ets of gedicht, dat dan steevast aan de muren van het café belandde. En die hangen nu nog altijd schots en scheef aan die muren, zoals weleer.

Bij het overlijden van Geert Van Bruane begon echter de zwanenzang. De gezellige slordigheid maakte plaats voor verkommering, met failliet als gevolg. Gelukkig kwam in 2007 de wederopstanding en werd alles opgeknapt met respect voor traditie, inclusief de 204 kadertjes. Het vervolg is terug een succesverhaal…

Het Goudblommeke bloeit als nooit tevoren!


Artistieke groetjes. En schol...

LeoPol.